ZARÛRAT-I DÎNİYYE / ULÛMU DÎNİYYE
İLMİHAL BİLGİLERİ / DERS NOTLARI
Ezber bilinmesinde zorunluluk bulunan ve Kısa Cümle Kalıpları halinde koro şeklinde Okutularak Ezber Yaptırılmak üzere hazır bulunan Temel Dini Bilgiler ve bu bilgilere ait tablo.
Uyarı: Din’de temel önceliklere ait bilgilere ulaşmak; İlgili Maddeler Hakkında geniş bilgi almak için Kaynak Eserlere başvurulması zorunluluğu bulunmaktadır.
TEMEL DİNİ BİGİLER TABLOSU (CETVELİ)
1
İslam’da Bilgi Kaynakları. / Edille-i Şer’iyye.
1-Edille-i Şer’iyye Kavramı (İslam’da Bilgi Kaynaklarının adı
Edile-i Şer’iyye’dir.
Şer’i Deliller nelerdir? (1)
a)Kitap(Kitabımız Kur’an-ı Kerim. Kur’an-ı Kerim Ayetleri ve Kur’anı Kerim Tefsirlerinde yer almakta olan bilgilerdir).
b)Sünnet(Peygamberimiz Hz Muhammed sav’in Hadis-i Şerifleri ve bu Hadis-i Şeriflere ait Yazılı Metinlerdir).
c)İcma-ü Ümmet (Din Âlimleri büyüklerimizin İslâmın Kitap ve Sünnet de açık delilin bulunmadığını konularda Fikir Birliği içinde bulunup Görüş bildirmeleridir).
d) Kıyas-ı Fukaha (Mezheb İmamları Din Büyüklerinin; birbirlerinden bağımsız olarak:Kitap’ta,Sünnet’de ve İcma’da / İcma-ü Ümmet’de hakkında açık ve kesin delil olmayan konularda görüş bildirerek hüküm vermeleridir).
2
Mükellef Kimdir? Mükellef’in görevleri.
1-Mükellef (Ergin Olma yaşına gelmiş bulunup, kendisinde Ergin Olma Halleri meydana gelmekte olan sorumlu, Yükümlü Kadın ve Erkek’tir).
Allahü Teala’nın Emirlerini tutup, Yasaklarından kaçınmak üzere sorumluluk yaşına gelmiş bulunan Akıllı Kadınlar ve Erkekler, İnsanlar ve cinlerdir. Cinler de İnsanlar gibi İman Etmek ve İman doğrultusunda amel etmekle Mükellef yükümlüdür.
Ergin olma ve Mükellef yaşı:
Erkek çocuklarda oniki-onbeş, Kız çocuklarında dokuz ile onbeş yaşlarıdır.
2-Ef’al-i Mükellefin (Mükellefin Görevleri).
a)Farz (Allahü Teala’ın yapılmasını kesin ve Açık Delillerle emrettiği hükümler ve kaçınılmasını Emir buyurduğu yasaklardır).
b)Vacip [(Farz kadar Kat’i delillere dayanmamakla beraber
yapılması Farz gibi emredilen hükümlerdir). Vitir Namazı ve Bayram Namazları gibi...]
c)Sünnet[Farz ve Vacib’in dışında Peygamber Efendimiz (sav)in Farz ve Vacip düzeyindeki Söz’leri, Hareketleri ve itirazının bulunmadığı, onayladığı hal ve davranışlardır].
Yapılmasında Sevap; Terk edilmesinde günah bulunan davranışlar, hal ve hareketlerdir.
d)Müstehab [Peygamber Efendimiz (sav) ‘in yapılmasını güzel gördüğü hareket ve davranışlardır].
3
İtikadi ve Ameli Hükümler
1-İtikadi Hükümler / Akaid İlmi ‘ni Konu Alan Hükümler.
a)İtikadi Hükümler (Amentü Billahi Duasında yer alan İmanın Altı Tane Temel şartı vardır).
b)Kelime-i Tevhid (La İlahe İllallah, Muhammedü’n – Rasülüllah)
Allah’tan başka İlah yoktur. Peygamber Hz Muhammet O’nun kulu ve Rasulüdür… Sözünü dil ile İkrar, kalp ile Tasdik eylemektir.
c)Esmaü’l-Hüsna (Allahü Teala’nın doksan dokuz Adı’dır. En güzel isimler veya adlar demektir).
2-Ameli Hükümler (İbadet, Ükubat ve Muamelat’ olmak üzere üç kısma ayrılır).
a)İbadet (Namaz, Oruç, Cihad ve Hac gibi…)
b)Ukubat (Ceza Hukuku)
c)Muamelat (Sosyal münasebetler Hukuku).
d)Feraiz [(Veraset ve İntikal ) Arazi Hukuku.]
e)Vakıflar Hukuku (Sosyal Yardımlaşma amacıyla oluşturulan ve oluşturulması zorunlu olan Kurumlara ait Hukuk).
Bir Vakfın amacını, yönetim usullerini, şartlarını belirleyen, mahkeme tarafından kabul edilmiş belgeye Vakfiye, Senet veya Sened-i Resmî denir.
Amacına uygun şekilde kullanmayı öngören Vakıf Senedi adı ile bilinen yazılı belgenin saklı bulunması…
3-Şeriat (Kur’an Ayetlerine dayanan Müslümanlık yasası. İslâm Dininin kanun ve hükümleri).
4
Tastik ve İnkâr bakımından İnsanlar
1-Mü’min (İslam’ın İman ve İtikat Esaslarını dili ile İkrar, kalbi ile Tasdik eden kimsedir).
2-Kâfir (İslam’ın İman ve İtikat Esaslarını kabul etmeyen ve inkar eden kimsedir).
3-Münafık (Allah’ın Bir’liğini ve O’nun Resulü olan Peygamber Hz Muhammed’in Peygamberliğini kabul Ettiklerini söyleyerek kalpleri ile inanmayan kimselerdir).
4-Müşrik (Allah’a İnanmadıkları halde birtakım şeyleri Allah’a eş ve ortak koşan, İbadetleri Allahü Teala’nın Rızası için değil, kişisel çıkar ve menfaatlerinin te’mini için yapan kimsedir).
5
Ameli Hükümlere ait Farzlar (32 Farz).
1-Teyemmümün Farzları ikidir
a)Niyet Etmek (Boy Abdesti niyetine Teyemmüm, Namaz Abdesti niyetine Teyemmüm gibi…)
b)Elleri temiz Toprağa yahut Toprak cinsinden herhangi bir şeye vurup yüzü silmek, meshetmek. . Yine elleri temiz toprağa yahut toprak cinsisinden herhangi bir şeye vurup kolları dirseklerle beraber silmek.
2-Boy Abdesti’nin (Gusül’ün / Guslün…) Farzları.
a)Ağza bolca su vermek.
b)Buruna bolca su vermek.
c)Bedenin tamamını hiç kuru yer kalmadan yıkayıp pak eylemek (Temizlemek).
Boy Abdesti’ne başlamadan evvel büyük ve küçük abdest yollarını temizleyerek yıkamak zorunluluğu vardır (Necasetten Taharet…)
3-Namaz Abdesti’nin Farzları.
a)Elleri, kolları dirseklerle beraber yıkamak.
b)Yüzü yıkamak.
c)Başın dörtte birini meshetmek.
d)Ayakları Topuklarla beraber yıkamak.
Ağız, burun ve kulak Temizliği Namaz Abdesti’nin Sünnetleridir.
4- İslâm’ın Şartları.
a )Kelime-i Şahadet Getirmek [(Eşhedü en lailahe İllallah ve eşhedü enne Muhammeden A’bduhuu ve Rasuluhuu.) Şehadet ederim ki Allah birdir. O’ndan başka İlah yoktur. Yine şahadet ederim ki Peygamber Hz Muhammed O’nun kulu ve Resulüdür... Sözünü ve anlamını dil ile ikrar, kalp ile Tasdik eylemek).]
b)Namaz Kılmak (Sabah, Öğle, İkindi, Akşam, Yatsı ve Erkeklere Farz olan Cuma Namazı dâhil kılınmakta olan Namazlardır).
c)Ramazan Orucunu Tutmak (Ay Yılı Hicret Takvimine göre Ramazan ayı gelince tutulup bittiğinde Ramazan Bayramı ile sona eren oruçtur).
İmsak Vaktinin başladığı andan Güneşin batımına ,Akşam vatine kadar yemek, İçmek ve benzeri ihtiyaçlardan bu süre içinde geri durmaktır.
d)Zekât Vermek (96 Gramdan çok Altın ve 666 Gramdan çok Gümüş miktarı servet sahibi olan Kadın ve Erkeklerin bu servet ve mallarının Kırkta birini hiçbir karşılık beklemeden Fakir Fukaraya geri istememek üzere vermeleridir).
e )Hac’ca gitmek (Hac yolculuğu yapacak kadar mal ve servete sahip bulunan Erkek ve Bayanların Hac Mevsimi olan Hicri Ay Yılı Takvimine göre Zilhicce ayının İlk İki Haftasında, sayılı günlerde Mekke şehrine giderek Kâbeyi ziyaret etmeleri Kurban Bayramının Arife günü Arafat adı ile bilinen mekânda gün batımına kadar kalmaları ve Mekke’ye dönerek Beytüllah’ı Tavaf etmeleridir).
Hac sırasında Peygamber Efendimiz Hz Muhammet (sav) in Medine şehrindeki Mübarek Kabirleri ve Mescid-i Nebevi ziyaret edilir.
Tabkat-ı Fukahâ’dan / Fıkıh İlmi dalındaki Din Büyüklerinden sonuncusu olan İbn-i Abidine göre Cihad ile birlikte İslam’ın Şartları altı tanedir.
a)Cihad [Başkalarını İbadet maksadı ve gayesi ile Kötülükten caydırmak ve İyiliği Emretmektir. (Emr-i bil Ma’ruf ve Nehy-i ani-l Münker).]
Allahu Teala’nın yeryüzünde yarattığı Nimetlerinin Adalet Ölçüleri içersinde paylaşımını öngören Mücadele ve çalışmalardır.
5-İmanın Şartları.
1)Allah’ın Varlığına, birliğine İnanmak[(Kelime-i Tevhid)
La İlahe İllallah, Muhammedün Rasulullah sözünü dil ile İkrar, kalp ile Tasdik eylemek]. Bu sözün anlamı. Allah’tan başka İlah yoktur. Peygamber O’nun kulu ve Resulüdür.
2)Allahü Teâla’nın Meleklerine İnanmak.
Melekler Nurdan yaratılmış varlıklardır. Yemezler, İçmezler. Giyinip kuşanmazlar. Erkeklik ve dişilikleri yoktur. Kendilerinde asla kötülük meydana gelmez. Her zaman iyilik yapmakla yükümlüdürler.
Cennet’te görevli bulunan iyilik meleklerine Rıdvan, Cehennem’de günahkâr, fasık, zalim, müşrik, münafık, kâfir kimselere azap etmekle görevli Meleklere de Malik denir.
İnsanları devamlı kötülüklere yönelten en büyük insan ve İslam düşmanı şeytandır. Ateşten yaratılmıştır. İnsanları ve Cinleri daima kötülük yapmaya yöneltir. Günah işlemeleri için kendilerini aldatır.
İnsan ve Cinlerin içinde kendilerini kötülüklere yönelten Nefis adı ile bilinen kötü bir duygu vardır. Şeytan ile birlikte hareket eder. Özellikle Müslüman Cinler ve İnsanların sahip bulunduğu bu Nefis her zaman kendilerine kötülük yapmalarını emrederler.
Allahü Teala İnsanlara ve Cinlere Kendi Nefislerinden ve Şeytandan korunmaları için Kitap ve Peygamber göndermiştir.
İnsan ve Cinlerin Nefislerine tat veren her şey günahtır. Ruhlarına azap verir. Ruhlarına tat veren herşey Nefislerine zor gelir. Nefisten ve şeytandan uzak durmak, kişiye Allahü Teala’nın rızasını ve hoşnutluğunu kazandırır.
Dört büyük Melek vardır
1)Azrail (as):( İnsan, Cin ve diğer varlıkların vefat ettikleri zaman ruhlarını bedenlerinden alarak Berzah Âlemi adı ile var olan Ruhlar Âlemine getirir).
2)Cebrail(as):( Allahü Teala’dan aldığı Emir ve Buyrukları Peygamberlikle görevli bulunan Nebilere ulaştırır).
3)Mikail (as):( Tabiat olaylarını sevk ve idare eder. Yüce Allah’ın emri üzerine Canlıların rızklarını dağıtır).
4)İsrafil (as):( Kıyametin kopmasını birinci sura üfürerek, bütün Canlıların, İnsan ve Cinlerin öldükten sonra tekrar dirilip Hesap günü Mahşer meydanına toplanmaları için İkinci Sura üfürmek üzere hazır bekleyen Melektir).
Diğer büyük Melâikeler…
1)Kirâmen Kâtibin Melekleri [(Yazıcı Melekler). İnsanların ve Cinlerin Sevab ve Günahlarını her birinin Amel defterlerine yazmakla görevli bulunan melektir.]
2)Münker Mekir (Sual) Melekleri. Kabirlerinde İnsanlara ve Cinlere Rabbin kim? Peygamberin kim? Hangi Dine İman ederek O dini kabul ettin? Gibi sualler sorarak Cevaplarını Levhi-i Mahfuz makamındaki Amel defterlerine taşıyan, aynı zamanda Mahşer Meydanı ve diğer Makamlarda sualler soracak olan Melaikelerdir.
3)Koruyucu ve yardımcı Melâikeler. İslam Ordularına ve İslam Gezilerine yardım eden Melaikeler.
4)Zebânîler: Azap Melekleridir. Berzah Âleminde ve Berzah Hayatı sonrası Mahşer Meydanında ve Cehennemin diğer Tabakalarında Münafık, Kâfir ve Müşriklere, Sapıklara ve diğer günahkâr Fâsık ve Zalimlere azab etmek ve zulme maruz kalmış kimselerin intikamını almak üzere hazır bulunan Meleklerdir.
Dünya hayatı içerisinde azgınlıkta ileri giden bazı kavimler topluluk ve şahıslarıda cezalandıran, bozgun veren meleklerde vardır.
3)Allahu Teala’nın Kitaplarına İnanmak.
Yüce Allah tarafından Peygamberlere Melek Cebrail aracılığı ile 104 Kitap gönderilmiştir.
En büyüğü Kur’an-ı Kerim olmak üzere dört büyükleri Kitap; diğer Peygamberlere gönderilenlere Suhuf / Sahife’lerdir.
a)Kur’an-ı Kerim Peygamberimiz Hz Muhammed (sav) e,
b)İncil İsa Peygamber (sav) a.
c)Zebur Davut Peygamber (sav) a.
d)Tevrat Musa Peygamber (sav) a indirilmiştir.
4)Allahü Tealâ’nın Peygamberlerine inanmak.
İnsanların Ata’sı Peygamberlerin evveli Hazret-i Adem Peygamber (as)dır. O’nunla birlikte Havva annemiz dünyayı şereflendirmiştir.
İsa Peygamber (as) ; Semalara Allahü Teala Tarafından yükseltilmiş olup yeryüzüne zaman içerisinde inecek, her insan gibi ömrünün sonunda vefatı söz konusu olacaktır.
Hatemü’l-Enbiya Hz. Muhammed (sav) Peygamberlerin en büyüğü ve son Peygamberdir.
5)Kader’e; Yani Hayır ve Şer’rin, İyilik ve Kötülüğün Allah’tan geldiğine İnanmak.
6)Ahiret Gününe İnanmak
Ahiret Günü: Ölüm hali meydana geldiği vakit Ruhların Berzah Âlemi’ne göçüp Bedenlerin Toprakta kalacağına, Kıyamet Günü aynı anda ölecek olan herkes ile birlikte bir süre (kırk yıl) son Berzah Âlemi’nden; eti ile kemiği ile tekrar bir daha ölmemek üzere dirilip; yapılan ve yapılmayan her hareketleri hakkında; İnsanlar, Cinler ve diğer canlıların hesaba çekileceği Büyük Güne İnanmak.
Kıyamet, Ahiret, Ölüm ve Ötesi… Hakkında bilinmesi gerekli bulunan Dini Kavram’lar.
a)Levh-i Mahfuz (Bütün Mükellef akıl sahipleri İnsan ve Cinlerin İyi ve Kötü Amellerini, hal ve hareketlerinin kayıt altına alındığı, gerçek halinin Yüce Allah tarafından bilindiği mekân).
b)Defter-i Â’mal(Levh-i Mahfuz makamında saklı bulunan her akıl sahibi İnsan ve Cinler hakkında hal ve hareketleri, İman edip etmediği hakkında yapıp yapmadığı her şeyin yazılı bulunduğu Amel Defteri).
c)Makber, Mirkkad veya Sanduka (Beşken Prizma geometri şekli ile hazırlanıp yapılan, Kabirlerin üzerine konan Üst Muhafaza. Müslüman mezarları üzerindeki Türbe).
d)Lahd (Sert zemin üzerinde kazılan, geometrik şekli Dikdörtgen Prizma ve Dik Üçgen Prizma şeklinde kazılan mezar çeşidi).
Şakk (Yumuşak zemin ve Kumsal’da kazılan yatay ikizkenar üçgen Prizma şeklinde mezar çeşidi).
e)Berzah Âlemi [Öldüklerinde İnsan ve diğer canlıların bedenlerinin kabirlerinde kaldığı, Ruhlarının; bir tarafı Cennet bahçelerinden bir bahçe, diğer Bir tarafı da Cehennem çukurlarından bir çukur olarak bilindiği Kıyamet Gününden (Kırk yıl gibi) bir süre sonra tekrar dirilmek üzere Yüce Allah tarafından bekletilmekte olan büyük Mekân.]
f)Sayha=Sur [Dört Büyük Melekten İsrafil (as) ‘ın Kıyametin kopma anını bildirecek olduğu çağrı. Meydana getireceği büyük esinti. Aynı anda dünyayı kaplayacak olan ses. Diğer bir adı ile Nefha].
g)Kıyamet (Dünya hayatının son bulması. O gün canlı bütün varlıkların, İnsan ve Cinlerin aynı anda ölmesi. Dünya kurulduğundan o güne kadar yaşamış bütün İnsanların ve Cinlerin Berzah Âleminde buluşması).
h)Ahiret (Kıyametin kopması ile başlayan, bütün İnsan ve Cinlerin, var olan Canlıların ölüm halinde dirilip Mahşer Meydanında toplanması. Hangi yaşta ölmüş olursa olsunlar otuz üç yaşındaki gençlik halleri ile ve bir daha ölmemek üzere dirilecekleri Büyük Gün).
ı)Meydan-ı Arasat [(Mahşer Meydanı (Kıyametin kopma anında ve Dünya kurulduğundan o güne kadar yaşayıp ölen canlıların yeniden dirilerek Mahkeme olacakları, Amel Defterleri’nin sağdan yahut soldan verilerek Mizan-ı Kebir adı ile bilinen Terazi’de günah ve sevapların tartılacağı büyük mekân)].
j)Havz-ı Kevser [Mahşer Gününün hareket ve dehşetinden korunması için Allahü Teala tarafından Peygamberimiz (sav)’in şefaat edeceği kullarla birlikte yararlanıp içecekleri Havuz, Nehir].
k)Mizan (İnsanların ve Cinlerin Sevabı ve Günahlarının tartılacağı büyük Terazi).
l)Şefaat (Peygamberimiz ve diğer geçmiş Peygamberlerin, Allahu Teala’dan mümin kulları için yapacakları bağışlanma dileği).
m)Sırat (Bütün Mükellef İnsan ve Cinlerin Mahşer Meydanı ve Mizan’dan sonra geçmek durumunda oldukları Köprü).
n)Şefaat [Peygamberimiz (sav) ve diğer geçmiş Peygamberlerin, Allhü Teala’dan Mü’min kulları için yapacakları bağışlanma dileği]
o)Cennet (Hak Teala’nın emri üzere kurulan; Mü’min kulları’nın içinde bulunup bir daha ölmemek üzere ebediyen kalacakları, bütün güzellik ve iyiliklerin içinde bulunduğu büyük mekân).
p)Cehennem (Cenab-ı Hak’kın emri üzere kurulan Cehennem; İlâhî Adaletin yerini bulacağı; Tecelli edeceği Ceza ve Azap Mekânı).
6-Namaz’ın İçinde ve Dışındaki (Şart’lar) Farz’lar.
a)Namaz’ın Dışındaki Şartlar.
1) Hadesten Taharet (Boy Abdestine ve Namaz Abdestine bedel Teyemmüm etmek, Boy Andesti ve Namaz Abdesti almak).
2)Necasetten Taharet (Bedenimizi, Elbisemizi, Namaz kılacağımız yeri ve Çevremizi her türlü kirden Temiz Tutmak).
3)Setrü Avret (İslamın öngördüğü kurallar doğrultusunda örtünüp giyinmek).
Erkeklerde Setrü Avret (İnsan Vücudunun Göbekle diz kapakları arasında kalan kısımların Örtünüp giyinilmesi öngörülen kısımlardır).
Bayanlarda Setrü Avret ( Eller bileklere kadar, Yüz, Ayaklar topuklara kadar olan kısımlardan başka bütün vücudun örtünüp giyinilmesi emir buyurulan âzâlardır).
Müslüman bayanların Başörtü takarak boyun ve çene altılarını örtmeleri İslâmın öngördüğü Temel kurallardandır.
4)İstikbal-i Kıble (Namaz kılarken Kâbe’nin bulunduğu Mekke Şehrindeki Beytullah adı ile bilinen yapıya yönelmektir).
5)Vakit (Beş Vakit Namaz, Cuma vesaire Namazları belirlenen Vakitlerde kılmaktır).
b)İçindeki Şartlar:
1)İftitah Tekbiri (Namaza Allahü Ekber Lafzı ile başlamak).
2)Kıyam (Namazda ayakta durmak).
3)Kıraat (Namaz’da Kur’an, Dua ve Tesbihat Okumak).
4)Rukû (Namazda Eğilmek)
5)Sucud (Namazın her rekatının sonunda iki defa Secdeye varmak)
Alnı ve burnu yere koyarak Secdeye kapanmak.
6)Kaade-i Âhire (İki rekâatın sonunda ve son rekâatların bitiminde
Ettehıyyatü Duasını okuyacak kadar oturmak).
Teverrük=Teşehhüd miktarı oturmak. Son oturuşta Ettehıyyatü ile birlikte Salâvat-i Şerife’leri ve Rabbena âtina… Dualarını birlikte okuyarak Selam vermek.
6
Mezheplerimiz.
1.İtikat’da Mezheplerimiz
a)Maturidiyye Mezhebi [İmam Ebu Mansur Muhammed Maturidi (Rahmetüllâhi Aleyh)tir].
Hicri 238–333, Miladi 825–944 (Türkistan / Özbekistan Semerkant şehrindeki Maturid köyü yahut kasaba’sında yaşadı).
b)Eş’ari Mezhebi [İmam Ebu’l-Hasan Ali bin Eş’ari(Rahmetüllâhi Aleyh)’tir. Hicri 260 Miladi 873–936 (Basra’da Yaşadı. Bağdat’ta vefat etti)].
c)Selefiyye (Ehli Sünnet ve’l-Cemaat Mezhebi).
2. Ameli Hükümlerde Mezheblerimiz
a)Hanefi mezhebi. [İmam-ı Azam Ebu Hanife (Numan bin Sabit Rahmetüllâhi Aleyh)’tir. Hicri 80–150 / Miladi 699–767.Küfe’de Doğdu. Bağdat’ta vefat etti].
b)Şafii Mezhebi. [İmam Şafi… Muhammet bin İdris Eş-Şâfi (Rahmetüllâhi Aleyh)’tir. Suriye’nin Gazze şehrinde doğdu. Medine’de yaşadı.(Hicri 150–204. Miladi 742–195)].
c)Hanbelî Mezhebi. [İmam Ahmet bin hanbel(Rahmetüllâhi Aleyh)’tir. Hicri 164–241 Miladi 787-854. Bağdat’ta doğdu burada yaşadı.
d)Maliki Mezhebi. [İmam Malik bin Enes(Rahmetüllâhi Aleyh)’tir. Medine’de doğdu ve burada yaşadı. Hicri 93–179. Miladi 712–795.]
7
Akli ve Nakli İlimler.
1. Nakli İlimler.
a)Kur’an.
b)Hadis.
1)Kudsi Hadis [Peygamber (sav)’in Rabbimizden rivayet ettikleri kutsal kelam, mübarek sözlerdir].
2)Nebevi Hadis (Peygamber Efendimizin Mübarek sözleri, davranış, hal ve hareketleri, yanındaki diğer Mü’minlerin Sahabelerin davranışlarından itirazının bulunmadığı ve onayladığı hal ve hareketler hakkında yazılı bulunan metinlerdir).
2.Aklî İlimler.
a)Felsefi İlimler (Bu ilimlerin sınırı, hududu yani hareket alanı akıldır. Aklın ötesine çıkamaz, Duyu organlarının belirlediği ölçüler hakkında karar veremedikleri gibi, Dini Hükümlere asla ulaşamazlar).
b)Fen Bilimleri (Bu İlimlerin hareket alanı beş duyu organının ulaşabildikleri mekânla sınırlıdır. Dini Kaynakların belirlediği alanlara kısmen varmaları mümkün olursa ve Dinin Kaynağına varabilmeleri mümkün değildir).
Din İlâhî Vahiye, Bilim Deney’e dayanır.
8
Mübarek Gün ve Geceler.
1. Hicri Takvimde ve Müslümanların Hayatında Önemli yeri bulunan Mübarek Günler.
a) 1 Muharrem Hicri Yılbaşı [Peygamberimiz (sav)’in Mekke’den Medine’ye Hicret Tarihi esas alan (Ay Yılı ) Kameri Takvim’in başlangıcıdır].
b)Aşure Günü
Kameri Hicri ( Hicri Ay Yılı) Takvimine göre; Muharrem Ayının Onuncu Günü Aşure Günü olarak bilinir. Müslümanlar tarafından bu günde Aşure Gününe özel Mevsim şartlarında bakliyat cinsinden her türlü gıda maddelerinin malzeme olarak kullanıldığı bir çorba yapılır. Komşulara, yoksul kimsesizlere, bazen de gayri Müslim olan komşulara bu çorbadan ikram edilir.
Peygamberimiz Hz. Muhammet (sav) beraberindekilerle 16 Temmuz 622’de Mekke’den hareket etmiş, 23 Eylül 622 tarihinde Medine’ye varmıştır.
İki Türlü Hicret Takvimi Vardır
1. Hicri Şemsi / Güneş takvimi [Celâli Takvimi (Rumî Takvim)]
2. Hicri Kameri /Ay Yılı Takvimi.
b) Büyük Fetih / Mekke’nin Fethi [(Hicretin Onuncu yılı Ramazan 21). Hicri 20 Ramazan 10].
Miladi Takvime Göre 1 Ocak 632.
c)Veda Hac’cı Hutbesinin Îrâd Edilişi (Okunuşu):
Hicretin onuncu yılı. Ay Yılı Takvimine göre Zilhicce 22.Miladi Takvimine göre 23 Şubat 632.
d)Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sav)’in Vefatı.
Hicri Kamerî Rebiül-Evvel 10. Hicretin Onuncu yılı. Miladi Takvime göre 8 Haziran 632.
2.Mübarek Geceler, Üç Aylar ve Ramazan Bayramı
a)Mevlid-i Nebi [Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)’in Doğum Gecesi. Rebiüll-Evvel ayının 12’nci Gecesi Pazar gününü Pazartesiye bağlayan akşam İslam’ın Peygamberi Hz. Muhammet (sav) dünyayı şereflendirdi].
Hz. Muhammed (sav)’in doğumu Miladi Takvime göre 20 Nisan 571 Tarihidir.
b)Üç Aylar [Eş’şehrü’l Haram. Diğer bir adı ile Eşhuru’l-Hurûm… (Haram Aylar) Ay Yılı Kameri Takvime göre Recep, Şaban ve Ramazan aylarıdır].
c)Regaip Gecesi (Recep ayının ilk Cuma akşamı)
d)Miraç Gecesi [İslam’ın Peygamberi Hz. Muhammed (sav)’in en büyük Mucizesi olan Miracın meydana geldiği gecedir. Recep ayının 27’nci gecesidir].
Hicret’ten bir buçuk yıl önce meydana geldi. Beş Vakit Namaz bu gecede Farz kılındı.
e)Berat Gecesi (Şaban Ayının 15’nci gecesidir. Günahlardan arınma ve kurtulma gecesi demektir).
f)Ramazan Ayı (Oruç İbadeti’nin Müslümanlar tarafından meydana getirildiği aydır).
g)Kadir Gecesi (Ramazan Ayının 17’sinden sonuna kadar olan gecelerin içinden bir gecedir).
Kur’an-ı Kerim’in başından sonuna kadar Cebrail (as) tarafından Peyganber Efendimiz (sav)’e okunup okutturularak Hatim edildiği gecedir.
h )Ramazan Bayramı [Hicri Kameri (Hicri Ay Yılı) Takvimine göre Ramazan ayının sonu, Şevval ayının bir, iki ve üçüncü günüdür].
Bu bayramın birinci gününde Ramazan Bayram Namazı kılınır.
Ramazan ayı içinde Fakir, kimsesiz ve yoksullara verilemeyen Fıtır Sadakası adı ile bilinen sadaka kendilerine verilir. Müslümanlar bütün yakınlarını ziyaret eder birbirleri bayramlaşırlar.
Kabirler ziyaret edilir. Orada yatanlar için Allahü Tealâ’dan bağışlanmaları için Dualar yapılır.
3.Hac ve Kurban İbadeti
Kurban Bayramı: Mekke şehri dışındaki Dünya Müslümanları tarafından Vacip olan Kurban Bayramı Namazı kılınır. Bayramdan bir gün önce Arife Günü Sabah Namazından başlayarak Kurban Bayramının dördüncü günü İkindi Namazı’nın Farzı dâhil: Bütün Namazların Farzından sonra Teşrik Tekbirleri adı ile bilinen Tekbirler getirilir. Kurban Bayramı namazından sonra İbadet kasdıyla Kurbanlık büyük ve küçükbaş hayvanlar kesilip Kurban İbadet yerine getirilir.
a)Hac Mevsimi (Hac İbadeti’nin Mekke Şehrinde yapılıp Arafat adı ile bilinen mekânda bir süre kalarak yerine getirildiği Mübarek günlerdir).
Hicri Kameri (Hicri Ay Yılı) Takvimine göre Her yıl Zilhicce Ayının 1’nci gününden 20’sine kadar olan günler Hac Mevsimidir.
Zilhicce Ayının 9’uncu günü Mekke şehrine 28 Km uzaklıktaki Arafat adı ile bilinen mekânda gece geçirilir. Zilhicce ayının 10’uncu günü Kurban Bayramıdır. Mina denilen yerde Şeytan Taşlanır. Kurban kesilir. Traş olup ihramdan çıkılarak Mekke Şehrinde Kâbe-i geçilerek Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)’in Mübarek Kabirleri (Ravza-i Mutahhara) ziyaret edilir. Bu kutlu belde’de bir hafta veya birkaç gün ikamet edilerek memlekete dönülür.
Kurban Bayramı: Mekke şehri dışındaki bütün Dünya Müslümanları tarafından Vacip olan Kurban Bayram Namazı kılınır. Kurban kesme ibadeti yerine getirilir. Arefe günü Sabah Namazından başlayarak Kurban Bayramının dördüncü günü İkindi Namazının Farzı dâhil bütün Namazların Farzından sonra Teşrik Tekbirleri olarak bilinen Tekbirler getirilir.
HADİS-İ ŞERİFLERİN YER ALDIĞI METİNLERE AİT KOLLEKSİYON KİTAPLARI (I)
A) MÜSNEDLER
1- El-Muvadda İmam Malik
2- Müsned Ahmet bin Hanbel
B) SÜNENLER
1- Sahih-i Buhari Muhammed bin İsmail el-Buhari
2- Sahih-i Muslim Muslim bin Haccac en-Nisaburi
3- Sünen-i Ebu Davud Ebu Davud es-Sicistani
4- Sünenü’ün-Nesai Ebu Abdurrahman en-Nesai
6- Sünen-i Tirmizi Ebu Musa Muhammed
et-Tirmizi.
7- Sünen-i Darimi Ebu Muhammed Abdullah bin
Abdurrahman ed-Darimi es-
Semerkandi
C) MİŞGAT-I ŞERİFLER
1- Mesabihüs’sünne Begavi
2- Mişgatü’l Mesabih Hatib et-Tebrizi
3- Camiüs’sağir Celaleddin es-suyuti
HADİS-İ ŞERİF METİN KOLEKSİYONU KİTAPLARI KAYNAK ESERLER (II)
A-MÜSNEDLER
1- Müsned Ahmed bin Hanbel (r.a)
2. El-Muvadda İmam Malik (r.a)
3. Müsned Ebu Yâla el-Mavsıli Bakıy bin-Mahlen
(r.a)
B- MUSANNEFLER
1- Musannef Abdurrezzak bin Hemman (r.a)
2. Musannef Ebu Bekir bin Şeybe (r.a)
C-MU’CEMLER
1- El-Mu’cemü’l Kebir
2- El-Mu’cemü’l Evsat
3- El-Mu’cemü’l Asğar Taberâni (r.a)
4- Mu’cem Hâkim en-Naburi (r.a)
5- Mu’cem Şemseddin ez-Zehebi (r.a)
D-CAMİ’LER
1- Sahih-i Buhari Ebu Muhammed bin İsmail El-
2- Sahih-i Müslim Müslim bin Haccac en-Nisaburi (r.a)
Buhari (r.a)
E-SÜNEN’LER
1- Ebu Davud Ebu Davud es-Sicistani (r.a)
2- Tirmizi Ebu Musa Muhammed et-Tirmizi (r.a)
3- Nesai Ebu Abdurrahman en-Nesai (r.a)
4- İbn-i Mace İbn-i Mace el-Kazvini
5- Sünen-i Darimi Ebu Muhammed Abdullah bin
6- Sünen-i Dare Kudni Abdurrahman ed-Darimi
7- Sünen-i Beyhaki es-Semerkandi (r.a)
Dare Kudni (r.a)
Beyhagi (r.a)
F-MÜSTEDREKLER
1- Telhisü’l Müstedrekler. Ez-Zehebi (r.a)
2- Müstedrek Hâkim en-Nisaburi (r.a)
G-MÜSTAHRECLER
1- Müstahrec Kettani (r.a)
H- ERBEU’N’LAR (KIRK HADİSLER)
1- Kırk Hadis İmam Nevevi (r.a)
2- Kırk Hadis Molla Cam’i ve Hakani (r.a)
I-MİŞGAT-İ ŞERİFLER
1- Mesabihüs’sünne Begavi (r.a)
2- Mişgatü’l Mesabih Hatib et-Tbrizi (r.a)
3- Camiü’s-sağîr
J- TASNİF ESERLER
1- Meşarik’ul Envar Sağani (r.a)
2- Et-Terğib vet-Tertib Hafız el-Munzıri (r.a)
3- Riyazüs’salihin Nevevi (r.a)
4- Bulüğu’l Meram ve Edilletil Ahkâm Askalâni (r.a)
5- Kenzü’l Umal fi Süneni’l Akval Alâeddin el-Hindi (r.a)
6- Cem’ul Cevam’i ve el-Camius’sağîr Suyuti (r.a)
7- Kenzü’l Hakayık fi Hayri’l Halayık Abdurrauf el-Münavi (r.a)
8- Ramuz’ul Ehadis Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevi (r.a)
9- Keşfü’l Hafa ve Müzilü’l-Libas İsmail bin Muhammed el-Cerrah (r.a)
10- Esna’l-Metalib fi Ehadis-i Muhtelifeti’l Meratib Muhammed bin Derviş el-Beyruti
(r.a)
İSLAMİ KAYNAKLARDA ADI GEÇEN VE KIYAMETE KADAR SÜREKLİ YERYÜZÜNDE HAYAT SÜREN EVLİYA-İ KİRAMDAN OLUP PEYGAMBER OLDUKLARINA DAİR BİLGİLER BULUNAN İKİ BÜYÜK KUTLU İNSAN VARDIR.
Denizlerde zorda kalan kişilerin; Mü’minlerin imdadına yetişerek yardım eden İLYAS(A.S.);
Karada aynı durumda olan kişi ve topluluklara yardım eden HIZIR (A.S.);olmak üzere iki büyük insan halen hayattadır. Kıyamet Gününe kadar da kendilerine ölüm gelmeyecektir.
İslam Tarihi; hatta Dünya Tarihi boyunca süregelen ve Hikmet İlmi’ni elde etmiş saygın kişilerden karada yaşayan kimselere AĞA, denizlerde çalışarak denizcilikle uğraşan ve denizlerde kıyısı bulunan yerleşim alanlarında hayat sürerek çalışan; İnsanlara yol gösteren kimselere de REİS denilmektedir.
Hikmet İlmi’ni elde etmiş bulunan bu kişilere Tasavvuf’ta Din Büyükleri kimselere Bilge Kişiler adı verilmiştir.
Bilge kişi ve Hikmet İlmi’ne sahip büyükler yetiştirmek amacı ile oluşan sosyal kurumlardan biri de tasavvuf’tur. Tasavvuf aynı zamanda İslam Ahlakını kurumlaştıran mekteptir
Ahilik, Fütüvvet ve Lonca’lar kurum olarak Tasavvuf’un oluşturduğu İktisadi ve Ticari hayatındaki şartlarını düzenleyerek belirli esaslara bağladığı teşkilattır.
TA’ZİM CÜMLELERİ
Allah’ü Teala’nın Doksan dokuz Adından Herhangi biri yanımızda anıldığında: Celle Celalüh yada Celle Celâlühu.(*)
Peygamberimiz Hz. Muhammed’in adı’nı duyduğumuz anda yahut yanımızda anıldığında Allahümme salli A’la Muhammedin vealâ Âli Muhammed.
Bizler adını andığımızda Sallellâhu Aleyhi ve sellem veya Aleyhissalâtü vesselâm.(**)
Sahabe-i Kiram’dan; Yani Peygamberimiz Hz.Muhammed (a.s.v)’ı hayatta iken görüp tanımış, kendileri ile görüşmüş, bulunan büyüklerin adları anıldığında Radıyallâhu Anhum veya Radıyallâhu Anh.
Sahabi’lerden Bayan olanlar yahut Peygamberimiz’in Hanımları Annelerimiz; Veyahut Kızları’nın adları anıldığında Radıyallâhu Anhâ.
Evliya-i Kiram’dan ve diğer Din Büyüklerinden her hangi birinin adları yanımızda anıldığında; Bizlerde adlarını andığımızda Kaddesellâhu Sirrehû, Rahmetüllâhi Aleyh ve Kerremellâhu vechehû (Özellikle Hz. Ali Efendimiz’in adı anıldığında) açık sesle veyahut gizlice söylemek Vacip’tir. Müslümanlığın Âdab ve Şiarındandır.
HER MÜSLÜMANA, HERKESE CEVABI VERİLMEK ÜZERE
SORULAR VE SÖZKONUSU SORULARA CEVAPLAR
Rab’bim ALLAH (cc).
Din’im İSLAM.
Kitab’ım Kur’an-ı Kerim
Kıblegahım Kâbe (Mekke’de Beytullah)
Allahü Teala’nın Kulu’yum.
Âdem Peygamber (as)’ın soyundanım.
Peygamber Hz. Muhammed (sav)’in Ümmetiyim.
Peygamberim, Önderim Son Peygamber Hatemü’l-Enbiya Hz. Muhammed (sav)’dir.
Peygamber Hz. Muhammed (sav)’in Babası’nın adı Abdullah’tır.
Annesi’nin adı Amine’dir.
Süt Annesi’nin adı Halime Hatun’dur.
Ebesi’nin adı Şifa Anne Hatun’dur.
Dadı’sının adı Ümmü Eymen (r.anha)’dır.
Dedesi’nin adı Abdulmuttalip’tir.
Kendilerini yetim büyüten amcasının adı Ebu Talip’tir.
Peygamberimiz (sav)’in doğduğu yer Mekke Şehri’dir.
Miladi 20 Nisan 571 yılında, Ay Yılı Takvimi’ne göre de Rebiüll-EvvelAyı’nın 12’nci gecesi Pazartesi günü dünyamızı şereflendirerek doğdu.
Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav)’e 40 Yaşında iken Peygamberlik geldi.
Peygamberlik Görevi 23 Yıl sürdü.
Peygamberimiz (sav)’in kız evlatları ;Zeynep, Rukiye, Ümmü Gülsüm ve Hz. Fatımatü’z-Zehra (radıyallahu anha) dır.
Erkek çocukları; İbrahim, Kasım ve Abdullah’tır.
Sevgili Peygamberimiz Hz.Muhammed (sav) in İlk Hanımı Hz. Hatice (r.anha) Annemizdir.
Din’in kaynağı Vahiy; Bilim’in kaynağı Deneydir.
Fütüvvet: Kavram ve kelime anlamı Gönül Yiğitliği demektir.
AMAÇLANAN HEDEF…
Her Müslüman’ın bilmesinde zorunluluk bulunan ve adına Zarurât-ı Diniyye denilmekte olan Temel Dinî Bilgileri her seviyedeki Müslümanlara ve Camilerdeki (Dârus’sıbyan) Kursiyer öğrencilere öğretmek.
Kıyamet, Ahiret, Ölüm ve Ötesi gibi kavramları içinde bulunduran Afiş ve Panolar (Risale-i Nur Külliyatı’ndan…).
Esma’ül-Hüsna Levhaları.
İsm-i Azam Duası’nın yazılı bulunduğu levha.
Hilye-i Saadet (Hilye-i Şerif levhası).
Hz. Muhammed (sav)’in Veda Hutbesi.
İslam Beldelerini konu alan Harita, Plan ve Krokiler.
Kaynak Eserler:
Büyük İslam İlmihali. Ömer Nasuhi Bilmen. Bilmen Yayınevi. / İstanbul.
Dinimiz (Çocuklara İlmihal Bilgileri) Abdulkadir Dedeoğlu. Osmanlı Yayınevi. Çocuk Kitapları Serisi. / İstanbul.
Yavrularımıza Din Dersleri. Ahmet Hamdi Akseki (Merhum Emekli Diyanet İşleri Başkanı). Nur Yayınları / Ankara
Abdest ve Namaz Hocası.Münire Aydın. Faruk Aydın. Müjde Yayınevi / İstanbul.
Fakih Sahabiler ve Mezheb İmamları. Osman Keskioğlu. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / Ankara.
Peygamberimiz İslam Dini ve Aşere-i Mübeşşere. M.Zekai Konrapa. Fatih Yayınevi / İstanbul.
Hadis (I-II). Prof. Dr.Ali Yardım. Damla Yayınevi / İstanbul.
Kırk Hadis.Prof. Dr. Abdulkadir Karahan. Kültür Bakanlığı Yayınları / Ankara.
Fıkıh Dersleri (İmam-Hatip Liseleri için…) Mustafa Coşkun Şamil Yayınevi / İstanbul.
İslam Fıkhı ve Hukuku. Ali Fikri Yavuz İrfan Yayınevi. / İstanbul.
Fıkıh Usulü. Prof.Dr. Hayrettin Karaman. İrfan Yayınevi / İstanbul.
Medine Toplumu. Prof. Dr. Ekrem Ziya Umeri. Risale Yayınları / İstanbul.
Kudsi Hadisler (I-II) Ahmed Varol. Madve Yayınları / İstanbul.
Bütün Cepheleri ile Cihad. (I-II). Enver Baytan. Mevsim Yayınları / İstanbul.
İslam’da Helal ve Haram. Prof. Dr. Yusuf el-Kardavi. Hilal Yayınları / İstanbul.
İslâmi Uyanışın Problemleri. Prof. Dr. Yusuf el-Kardavi. Risale Yayınları / İstanbul.
Akaid Dersleri. Prof. Dr. Şerafettin Gölcük. Esra Yayınları Konya
Mecelle. Ali Himmet Berki. Hikmet Yayınları / İstanbul.
Fıkıh Tarihi ve İslam Hukuku. Osman Keskioğlu. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / Ankara.
Dürretü’l-Fahire. Muhammed Esad Dilaveroğlu. Sönmez Neşriyat / İstanbul.
Ansiklopedik Edebiyat Sözlüğü. Seyit Kemal Karaalioğlu ( Bilim ve Kültür Eserleri dizisi). İnklap ve Aka Kitabevleri / İstanbul.
Okullarda Eğitsel Çalışmalar. Millî Eğitim Bakanlığı Vakıf Kolu (Yayın broşürü). Türkiye Emlâk Kredi Bankası Yayınları.
